کاخ موزه گلستان را با ریسمون بیشتر بشناسید

کاخ موزه گلستان

شاهکاری در قلب تهران
کاخ موزه گلستان شاهکار الهام بخشی است که در قلب تهران بزرگ واقع شده است. مجموعه ای زیبا با معماری بی نظیر و آینه کاری ها و کاشی های ارزشمند که حاصل زحمات دهها معمار و هنرمند خوش ذوق و قریحه ایرانی است.
اگر بپرسند یکی از شاخصه های کاخ گلستان چیست بی شک تنوع رنگ ها به ذهن  خطور می کند. عمارت های زیبا و رنگارنگی که در میان درختان کهنسال و حیاطی مشجر واقع شده و قصه ها از غم و شادی، خونخواهی و خونریزی، مراسم جشن و عزا و عزل و نصب ها در دل خود جای داده است.
با ریسمون همراه شوید. ما سفری به قلب تاریخ خواهیم داشت و در میان دالان ها و راهروهای عمارت های شگفت انگیز مجموعه کاخ گلستان داستان‌ها را به تماشا می نشینیم.

ریسمون-مقاله-کاخ-گلستان-1.jpg

قدمت کاخ گلستان
بر اساس شواهد و اسناد مجموعه کاخ گلستان در دوره صفویه و به دستور شاه عباس صفوی بنا شد اما در طول تاریخ 440 ساله خود و در طی 5 دوره حکمرانی حکومت های مختلف که شامل دوران صفویان، افشاریان، زندیان، قاجاریان و پهلوی است، به دستور پادشاهان متعدد دستخوش تغییرات اساسی شده است.
پس از انتخاب تهران به عنوان پایتخت ایران، مجموعه گلستان که ارگ سلطنتی آن روزها بود اهمیت بسیاری پیدا کرد. در سال 1212 هجری قمری با تاجگذاری فتحعلی شاه قاجار همه چیز در کاخ گلستان رنگ دیگری به خود گرفت و رویاهای شکوه ند این پادشاه برای کاخ گلستان توسعه و زیبایی های زیادی را به ارمغان آورد.
دوره قاجاریه از دوران مهم عمر مجموعه کاخ گلستان، این نگین دلربای کاخ های ایران است. مجموعه کاخی که به راستی نام گلستان به اندازه و قد و قواره آن است و در تیر ماه 1392 نیز در سازمان یونسکو به ثبت جهانی رسید.  
کاخ گلستان در زمان قاجار، تنها برای حکمرانی یا اقامتگاهی برای خانواده سلطنتی به شمار نمی رفت. بلکه استفاده برجسته دیگری هم از این کاخ می شد که شامل تعلیم و تربیت هنرمندان و معماران بود و این مجموعه ارزشمند در آن دوران مهم ترین مرکز هنری قاجار بوده است. 
در سال 1301 هجری قمری، پس از آنکه زن‌های حرم‌سرای ناصرالدین شاه رو به ازدیاد نهادند و رفته رفته جا بر آنان تنگ شد، ناصرالدین شاه قاجار که عازم سفر به مشهد بود، به ابراهیم‌خان امین‌السلطان دستور داد تا عمارت قدیم اندرونی را خراب کرده و تا زمان بازگشت وی عمارتی بزرگ و نو به جای آن بسازد، و متعاقباً در اندک مدتی طرح اندرونی توسط معماران زبده دربار کشیده و اجرا شد. این بخش که در شمال بخش بیرونی واقع شده بود، در زمان رضاشاه به بهانه از بین ‌بردن مکانی که شاهان قاجار در آن به شهوت رانی می‌پرداختند تخریب، و وزارت دارایی به جای آن ساخته شد.
کهن ترین بناهای موجود در مجموعه کاخ گلستان، ایوان تخت مرمر و خلوت کریمخانی متعلق به دوران کریمخان زند است. از دیگر بخش‌های مختلف کاخ می توان به تالار سلام، تالار آینه، تالار سفره خانه، تالار برلیان، عمارت خوابگاه، کاخ شمس‌العماره، عمارت بادگیر، تالار الماس، کاخ ابیض و چادرخانه اشاره کرد ما در ریسمون چند مورد از آن‌ها را به اختصارشرح می دهیم.

ریسمون-مقاله-کاخ-گلستان-2.jpg

ایوان تخت مرمر
ایوان تخت مرمر که از قدیمی ترین قسمت های کاخ گلستان است در زمان ناصرالدین شاه برای نگهداری هدایای خارجی استفاده می‌شد. این ایوان زیبا با 65  قطعه مرمر در اندازه‌های مختلف از دیدنی‌های بی نظیر کاخ گلستان محسوب می‌شود. تزئینات گچ‌بری ها و نقاشی های تالار بسیار جذاب است و به بناهای دوره زندیه شباهت دارد. 
خلوت کریمخانی
خلوت کریمخانی در دوران کریم خان زند بنا شده است. از دلایل شهرت این قسمت از کاخ می توان به ماجرای ستم و عمل ناجوانمردانه ‌ای که آقا محمدخان قاجار در این محل با استخوان‌های پوسیده کریمخان زند، داشته اشاره کرد.
در سال 1206 هجری قمری به دستور آقا محمدخان قاجار بقایای جسد کریمخان زند را از عمارت کلاه فرنگی (محل کنونی موزه پارس در شیراز) به تهران منتقل کردند و در زیر پله ‌های همین خلوت کریمخانی، که محل عبور و مرور روزانه بود دفن کردند و درباریان آن زمان با عبور از آن منطقه در گذاشتن پا بر سر وسینه وکیل ‌الرعایا با چاپلوسی بر یکدیگر سبقت می گرفتند.
در دوره پهلوی پس از روی کار آمدن رضا شاه و انقراض سلسله قاجار دستور شکافتن پله های این قسمت از کاخ صادر شد و کارگران پس از کاوش قطعاتی از استخوان های کریم خان زند را یافتند و پس از آن این استخوان ها به قم منتقل شد و در محلی در مقبره شاه‌صفی و شاه‌سلطان حسین در این شهر دفن شد.
کاخ شمس العماره
کاخ شمس‌العماره شاخص‌ترین بنای کاخ گلستان و ممتازترین ساختمان ضلع شرقی این مجموعه است. این بنا پس از نخستین سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپا و تحت‌تأثیر قرار گرفتن وی در 5 طبقه و 35 متر ارتفاع ساخته شد، که  در زمان خود بلندترین ساختمان تهران و اولین ساختمانی بود که در سازه آن از فلز استفاده کرده‌اند.
تالار سلام
ناصر الدین شاه پس از سفر به اروپا تصمیم گرفت موزه‌ای شبیه به موزه‌های اروپا در ارگ بنا کند. بدین منظور عمارت خروجی را تخریب و در عوض در سمت شمال‌غربی و در جوار تالار عاج، بناهای کاخ گلستان جدید، یعنی سرسرا و تالار آینه و اتاق موزه بنیان نهاده شد. کار تزئینات متعدد این موزه به طورمستقیم تحت نظارت خود شاه صورت می گرفت و این کار سال ها با دقت و ظرافت بسیار به طول انجامید. می توان گفت سقف و دیواره های این تالار بی نظیر و گچ‌ بری ‌های آن بی شباهت به کاخ الحمراءدر اسپانیا نیست.
تالار عاج
از زیباترین تالارهای کاخ گلستان که امروزه به شکل موزه درآمده است، تالار عاج می‌باشد. در این تالار هدایای شاهان خارجی که به شاه ایران هدیه می‌دادند، نگهداری می‌شده است، و بعدها در دوازدهمین سال سلطنت رضاشاه پهلوی محل ضیافت مهمانان خارجی شد. یک نقاشی آبرنگ  نیز که توسط محمودخان ملک‌الشعرا کشیده شده در کاخ گلستان وجود دارد، که نمای خارجی تالار عاج یا سفره‌خانه را قبل از بازسازی نشان می‌دهد.

ریسمون-مقاله-کاخ-گلستان-3.jpg

کاخ گلستان کجاست
کاخ گلستان تهران که در میدان ارگ و در خیابان 15 خرداد واقع شده در مجاورت بازار بزرگ تهران قرار دارد. بهترین مسیر برای رسیدن به این مجموعه زیبا و تاریخی استفاده از متروی تهران است. از ایستگاه مترو 15 خرداد تا مجموعه کاخ گلستان تنها 5 دقیقه فاصله وجود دارد تا به این کاخ دیدنی برسید و از زیبایی های آن لذت ببرید.

با تورهای آموزشی ریسمون با همراهی کارشناسان برجسته همراه شوید تا اماکن تاریخی را ببینیم و بیشتر راجع به تاریخ و معماری بیاموزیم.


0 دیدگاه

06 مرداد 1398

الهام نوری

درباره نویسنده
طبیعت گرد، نویسنده در حوزه جهانگردی

دیدگاه شما