سفر به استانبول با بهرام امیراحمدیان

رفته بودم استانبول

یکی از روزهای پائیز 2015. روز جمعه بود. برای نماز جمعه رفتم مسجد سلطان احمد. یک ساعتی به نماز مانده بود. در ردیف اول کنار چند پیسر مرد نشستم. به آنها در سمت چپ و راستم گفتم من مسلمان شیعه هستم. اگر نماز من برای شما اشکال ایجاد می کند بروم صفهای بعدی. آنها ناراحت شدند و به من گفتند ما این حرفها را نداریم. همه مسلمانیم . خدای ما، پیامبر و قرآن یکی است.

یک نفر قاری پیر در گوشه مسجد با آوایی خوش قرآن می خواند به طویری که اصلا دلت نمی خواست قرئت قرآن تمام شود. نماز شروع شد. در خطبه نماز جمعه از سوی امام جماعت هیچ نوع رنگ و بوی سیاسی و اقتصادی نبود. در یک فضای زیبا نماز خواندم و حظ بردم. از اینکه این فضای روحانی را به اقتصاد و سیاست نیالوده بودند خشنود بودم.

مسجد چهار مناره داشته بعد دو مناره ديگر بدان افزودند. چهارمناره به نام چهار خليفه ساختند. سپس دو مناره در ضلع غربی به اسم حسن و حسين بدان افزودند. چهار مناره اصلی هر کدام سه گلدسته دارند(جمعا دوازده گلدسته، دوازده امام يا 12 ماه سال) و دو مناره هر کدام دو گلدسته(چهار گلدسته) و در مجموع شانزده گلدسته را تشکيل می دهند. سلطان احمد شانزدهمين سلطان عثمانی است و در قرن شانزدهم در شانزده سالگی به سلطنت رسيده است.

برای رعايت سنتهای اسلامی، چون اين مسجد دومين مسجد بعد از مسجد النبی دارای شش مناره بوده، يک مناره به مسجد النبی افزوده اند.

این مسجد طی سالهای ۱۶۰۹ تا ۱۶۱۹ به دستور سلطان احمد اول بنا شد و به همین دلیل پس از مرگ وی مسجد را مسجد سلطان احمد نامیدند. وی در همین مسجد دفن شده‌است. این مسجد در قدیمی‌ترین بخش استانبول واقع شده که این منطقه در قبل از سالهای ۱۴۵۳ میلادی، مرکزقسطنطنیه، پایتخت امپراتوری بیزانس، محسوب می‌شده‌است. این مسجد در نزدیکی هیپودروم قسطنطنیه واقع شده‌است و تا کلیسای بزرگ مسیحیان با نام ایا صوفیا فاصله اندکی دارد.

این مسجد در چند قدمی سرای توپقاپی قرار دارد، کاخی که محل اقامت پادشاهان عثمانی تا سال ۱۸۳۵ بود و فقط تا ساحل بسفور چند دقیقه‌ای فاصله دارد. اگر از دریا به مسجد نگاه کنید، قبه‌ها و مناره‌های مسجد در بخش قدیمی شهر برجسته هستند و هدف سازندگان هم ایجاد چنین چشم‌انداز زیبایی بوده‌است.

این مسجد به عمد در مقابل عمارت ایا صوفیا ساخته شده تا نشان دهد که معماران عثمانی و مسلمان می‌توانند رقبای سرسختی برای اجداد مسیحی خود باشند. با این وجود، معمار نتوانسته قبه‌هایی بزرگتر از قبه عمارت ایا صوفیا بسازد و به همین دلیل تلاش کرده با تنظیم دقیق موقعیت قبه‌ها، شبه قبه‌ها و مناره‌ها جلوه‌ای زیبا را پدیدآورد. علی‌رغم تلاش معمار، ابعاد ساختمان کوچکتر از ابعاد عمارت ایا صوفیا است که این مسئله سلطان احمد را بسیار خشمگین کرد؛ بنابراین دو عمارت آثار تاریخی و معماری بسیار ارزنده‌ای هستند که جلوه‌ای منحصربه‌فرد را به این بخش از شهر می‌دهند.

در غرب این مسجد را با نام مسجد کبود می‌شناسند چرا که در نقاشی‌های طرح داخلی از رنگ آبی استفاده زیادی شده‌است. با این وجود، این نقاشی داخل مسجد بخشی از دکور داخلی اصلی نبوده و امروزه آن را از دکور داخلی حذف کرده‌اند؛ بنابراین دکور داخلی مسجد دیگر منحصراً آبی رنگ نیست.

سده فار محمد آقا، معمار سلطان احمد دستور داشت تا در ساخت زیباترین و مجلل‌ترین مکان عبادت مسلمانان در جهان از هیچ تلاشی فروگذار نکند. ساختار اصلی مسجد تقریباً شبیه مکعب است که طول و عرض آن ۵۳ و ۵۱ است. جهت‌گیری مسجد به گونه‌ای است که وقتی مسلمانان نماز به پا می‌کنند، رو به سمت مکه داشته باشند و «محراب» در روبرویشان قرار داشته باشد.

برای سفر به استانبول زیبا می‌توانید همراه با تورهای ریسمون از این شهر دیدنی بازدید کنید. 


0 دیدگاه

25 آبان 1398

بهرام امیر احمدیان

درباره نویسنده
استاد دانشگاه، مدرس و محقق حوزه قفقاز

دیدگاه شما