بهترین و معروف ترین غذاهای سنتی اردبیل را می شناسید؟!

اردبیل و خوشمزه های اردبیل

هرکدام از استان های کشور عزیز ما ایران شرایط جغرافیایی خاصی دارند. در طی قرن ها، این شرایط محیطی و شرایط زندگی باعث شکل گیری عادات و فرهنگ غذایی خاص آن منطقه می شود. به همین خاطر است که هرکدام از استان ها و یا حتی شهرهای کشور دارای غذاهای سنتی و محلی خاص خودشان هستند. البته این تنوع امروزه تبدیل به یکی از جذاب ترین جذابه های سفر به هرکدام از این استان ها شده است. در مقیاس بزرگ تر، تفاوت های فرهنگی و نقش آن ها در ایجاد تنوع غذایی باعث شکل گیری «گردشگری غذا» شده است. گردشگران غذا، با هدف تست و امتحان کردن غذاهای کشورهای مختلف به آنجا سفر می کنند.

غذاهای هرمنطقه می تواند اطلاعات زیادی در مورد آن منطقه در اختیار شما قرار دهد. بنابراین توصیه می کنیم که در سفر به هر شهر، استان و یا هر کشوری، حتما سعی کنید غذاهای سنتی و محلی آن ها را امتحان کنید. چراکه این غذاها حتما بنا به دلیلی در آن منطقه رایج شده اند. در این مقاله قصد داریم یک سفر خوشمزه به استان اردبیل داشته باشیم و برخی از غذاهای سنتی و محلی این استان کشور را به شما معرفی کنیم. با ریسمون همراه باشید.

انواع آش

آش ها نقش چشمگیری در فرهنگ غذایی مردم اردبیل دارند. انواع مختلفی آش در این استان تهیه می شود و برخی از آن ها به قدری معروف شده اند که در سایر استان های ایران نیز رواج پیدا کرده اند. همانطور که می دانیم، استان اردبیل کوهستانی و سردخیز است. به همین خاطر است که در طول تاریخ آش ها توانسته اند به عنوان غذایی محبوب در این استان مطرح شوند. چراکه بدن را سریع و به خوبی گرم می کنند.

آش دوغ

 حتما در شهر و یا استان خودتان هم آش دوغ تهیه می شود، ولی خوب است بدانید اصالت اصلی این آش به استان اردبیل باز می گردد. آش دوغ را می توان محبوب ترین و البته مشهورترین آش در اردبیل دانست. برای تهیه کردن آش دوغ به نخود، برنج، دوغ محلی و ترجیحا ترش، سبزی ها شامل تره، گشنیز و برگ سیر تازه، ماست و البته دوغ احتیاج خواهید داشت. شاید هرچقدر هم که در طبخ این آش دقت کنید، به خوشمزگی آش دوغ هایی نباشند که در اردبیل تهیه می شوند. راز خوشمزگی این آش در استفاده از دوغ تازه و خوش طعم است. از آنجایی که دامداری در اردبیل مرسوم است، طبعاً‌ فرآورده های لبنی این منطقه کیفیت بالایی دارند. البته برخی از شهروندان اردبیلی ترجیح می دهند تا از گوشت قل قلی در آش دوغ خود استفاده کنند.

آش میوه

دلیل محبوبیت آش در استان اردبیل را بیان کرده بودیم. اردبیلی ها به همین خاطر نوعی آش ابداع کرده اند تا علاوه بر گرم و لذیذ بودن، بسیار مقوی باشد. آش میوه یکی از خاص ترین آش های محلی در ایران است. برای پخت این آش از انواع میوه های خشک مانند آلبالو خشک، آلوی خورشتی، قیسی ‌زردآلو، برگه‌ زردآلو و گوجه ‌برقانی و انواع سبزی های مختلف استفاده می شود. اگر طعم آش برای شما اولین اولویت است،‌ می توانید از سبزی برای پخت این آش استفاده نکنید.

آش رشته

آش رشته در سراسر ایران محبوب است‌، ولی آش رشته های اردبیل که آن را «اریشتَ آشی» می نامند را می توان متفاوت دانست. اردبیلی ها برای طبخ آش رشته از نخود، لوبیا قرمز، عدس و لوبیا سفید، رب، رشته آش، آلبالو خشک یا تازه یا فریز شده، زغال اخته خشک یا فریز شده یا تازه، آلو بخارا، گوجه سبز تازه یا فریز شده یا خشک و برگه زردآلو استفاده می کنند. البته تمامی این مواد همیشه و لزوما در آش رشته های اردبیلی وجود ندارند، ولی استفاده از ترکیباتی از آن ها مرسوم است.

انواع مختلف دیگری از آش در اردبیل پخت می شود که در این متن تنها به معرفی همین ۳ نوع آش کفایت می کنیم، چراکه بیشترین محبوبیت را دارند. ولی اگر طرفدار آش هستید، توصیه می کنیم در طول سفر به اردبیل حتما آش شیر، آش گیلدیک آذری، آش اوماج، و یا آش یارما (آش بلغور) را امتحان کنید.

آبگوشت بزباش

اگر می‌شود ایرانی باشید و آبگوشت دوست نداشته باشید؟ اهالی اردبیل آبگوشتی مخصوص دارند که به عنوان آبگوشت بزباش معروف است. ظاهر این آبگوشت شاید شما را به یاد قرمه سبزی بیندازد، ولی این اطمینان را به شما می دهیم که طعم و مزه‌ی آن کاملا متفاوت است. برای تهیه کردن بزباش از گوشت ماهیچه یا سر دست با استخوان، تره و جعفرى و كمى شنبلیله، لوبیاى قرمز یا چشم بلبل، لیمو عمانى، روغن، پیاز، سیب زمینی و نمک و فلفل استفاده می شود.

 خورشت بادام

یکی دیگر از غذاهایی که در طول سفر به اردبیل حتما باید آن را امتحان کنید، خورشت بادام یا پیچاخ قیمه است. این خورشت جزو محبوب ترین غذاهای محلی اردبیل برای گردشگران است که از قضا غذایی بسیار سالم و مناسب برای فشار خون شمرده می شود. برای طبخ پیچاخ قیمه از گوشت گوسفندی، پیاز، برگ بو، تخم‌مرغ، ادویه‌ شامل کاری، فلفل، زردچوبه، دارچین، هل ساییده شده و نمک استفاده می شود.

خینگل

خینگل را می توان به عنوان یک نمونه کامل و تمام عیار غذاهای سنتی و محلی اردبیل معرفی کرد. ریشه های پخت خینگل به عشایر دشت مغان باز می گردد. آن ها با استفاده از آرد و آب خمیر تهیه می کنند. خمیر را به تکه های کوچک تقسیم کرده و می پزند. سپس گوشت، پیاز، کمی سبزی های معطر، سیر، رب گوجه فرنگی و ادویه را با یکدیگر ترکیب کرده و همراه با خمیرهای پخته شده میل می کنند.

کشمش پلو

پخت کشمش پلو در سراسر ایران مرسوم است،‌ ولی کشمش پلو در اردبیل کمی متفاوت است. اردبیلی ها برای پخت کشمش پلو از کمی شیر هم استفاده می کنند و معتقدند طعمی فوق العاده به غذا می بخشد. ناگفته نماند کشمش پلو یکی از محبوب ترین غذاها در میان مردم اردبیل است.


مقاله-ریسمون-خوردنی های اردبیل-2.jpg

باسترما پلو

در طول سفر به اردبیل اگر با یک ظرف برنج ساده یکنفره مواجه شدید و یا اینکه پس از سفارش باسترما پلو تنها یک ظرف یک‌نفره برنج دریافت کردید، تعجب نکنید!  باسترما پلو غذایی محلی است که ریشه‌ی اصلی آن به شهر آستارا باز می گردد. باسترما در لغت به معنای مدفون شده است و همین به خوبی ظاهر این غذای محلی را توضیح می دهد. برای پخت این غذا از برنج، سیب زمینی، رب ازگیل، گردو، پیاز، مرغ، زعفران، رب به، رب آلوچه استفاده می شود. ولی تمام این مواد به صورت مدفون در داخل برنج قرار دارند و چیزی که در نگاه اول با آن مواجه می شوید، تنها برنج ساده است!

تره اسفناج

استفاده از انواع سبزیجات در آشپزی ایرانی و فرهنگ غذایی اقوام مختلف ایران بسیار رایج است. سبزیجات منابع خوبی برای ویتامین ها هستند و در عین حال طعم و عطری فوق العاده به غذا می بخشند. تره اسفناج یکی از غذاهای خاص در استان اردبیل است. برای تهیه کردن این غذا از تره، لپه، سیر، اسفناج، پیاز، تخم مرغ و رب انار استفاده می شود. وجود رب انار باعث می شود تا این غذا طعمی ترش و خاص پیدا کند.

سوتی پلو

شب های چهارشنبه سوری در اردبیل با ۲ نوع غذا عجین شده است: اول آش رشته،‌ دوم سوتی پلو.

سوتی پلو را می توان یکی از مقوی ترین غذاهای رایج در اردبیل دانست. برای تهیه کردن این غذا از برنج، شیر، روغن، گلاب و هل استفاده می شود. ولی این تمام ماجرا نیست. اردبیلی ها این برنج را همراه با ماهی دودی، خرما، روغن حیوانی و کشمش نوش جان می کنند. طبع گرم و بسیار مقوی بودن سوتی پلو باعث شده تا طبخ آن در ماه مبارک رمضان (برای افطاری و یا سحری) نیز مرسوم باشد. ناگفته نماند برخی از اهالی این استان ترجیح می دهند تا این برنج را همراه با خوشت های دیگری مثل خورشت هویج و یا فسنجان میل کنند.

باسترما پلو

در طول سفر به اردبیل اگر با یک ظرف برنج ساده یکنفره مواجه شدید و یا اینکه پس از سفارش باسترما پلو تنها یک ظرف یک‌نفره برنج دریافت کردید، تعجب نکنید!  باسترما پلو غذایی محلی است که ریشه‌ی اصلی آن به شهر آستارا باز می گردد. باسترما در لغت به معنای مدفون شده است و همین به خوبی ظاهر این غذای محلی را توضیح می دهد. برای پخت این غذا از برنج، سیب زمینی، رب ازگیل، گردو، پیاز، مرغ، زعفران، رب به، رب آلوچه استفاده می شود. ولی تمام این مواد به صورت مدفون در داخل برنج قرار دارند و چیزی که در نگاه اول با آن مواجه می شوید، تنها برنج ساده است!

لونگی

در مقاله‌ی مرتبط با غذاهای محلی مازندران (لینک به مقاله بشه) بیان شده بود که مرغ شکم پر یکی از غذاهای سنتی و محلی مردم این منطقه از کشور است. ولی اردبیلی ها نیز مدل خاصی از مرغ شکم پر را تهیه می کنند و آن را با نام لونگی خطاب می کنند. پخت لونگی در شهرهای آستارا و تالش مرسوم تر است. برای طبخ این غذا به مرغ، پیاز، گردو، رب ازگیل یا رب آلوچه، آب‌غوره، گوجه فرنگی، نمک و فلفل احتیاج خواهید داشت.

قیساوا

عموم غذاهای معرفی شده وعده هایی کامل هستند که به عنوان ناهار و یا شام میل می شوند. اما قیساوا یک صبحانه کامل و فوق العاده است. مردم اردبیل روزهای بسیار سرد سال را با میل کردن قیساوا شروع می کنند، چراکه بسیار مقوی است و طبعی گرم دارد. قیساوا ترکیبی از خرما، کره، گردوی خرد شده و تخم مرغ است. البته این صبحانه‌ی فوق العاده در بخش های غربی کشور نیز بسیار مرسوم است.

تاس کباب

مصرف تاس کباب در سایر استان های ایران نیز مرسوم است، ولی مطمئن باشید تاس کبابی که در استان اردبیل میل کنید را هیچ وقت فراموش نخواهید کرد! اصولاً تاس کباب را با استفاده از گوشت و یا مرغ تهیه می شود. ولی تاس کباب های اردبیل عموما با استفاده از مرغ تهیه می شوند و محبوبیت بیشتری دارند. برای طبخ تاس کباب، علاوه بر گوشت سینه و ران مرغ، اردبیلی ها از زنجبیل تازه، سیر، موسیر، زیره، چوب دارچین، گردو، تخم‌ گشنیز، روغن زیتون، دارچین، عسل، گشنیز، زعفران و فلفل چیلی نیز استفاده می کنند.

چیغیرتما

چیغیرتما شاید نامی سخت و یا عجیب داشته باشد، ولی در حقیقت همان املتی است که همه‌ی ما می شناسیم. البته چیزی که چیغیرتما را خاص می سازد، تنوع در پخت آن است. ساده ترین نوع چیغیرتما را می توان همان املت گوجه دانست که با استفاده از ترکیبی از پیاز، روغن، تخم‌مرغ، گوجه‌فرنگی، نمک، فلفل و کره تهیه می شود. ولی توصیه می کنیم چیغیرتما مرغ و یا بوقلمون را نیز حتما در اردبیل امتحان کنید.

خشیل

آب و هوای سرد منطقه نقشی انکار ناپذیر در فرهنگ غذایی مردم اردبیل ایفا کرده است. خشیل یکی دیگر غذاهای این منطقه است که به واسطه‌ی آب و هوای سرد آن بسیار مورد استقبال قرار گرفته است. اردبیلی ها برای درست کردن خشیل از مواد مختلفی مانند شیره‌ خرما، بلغور گندم، آرد، کره، دارچین و شکر استفاده می ‌کنند. تمام این موارد باعث شده است که این غذا را جزو غذاهای بسیار مغذی و با ارزش غذایی بالا بدانیم.


0 دیدگاه

02 دی 1398

صدرا شریفی

درباره نویسنده
عاشق سفر، بلاگر

دیدگاه شما